Қабақтағы түйін - халязион ба, әлде көз арпаның ісінуі ме?

Өмірінде кем дегенде бір рет дерлік әр адам қабаққа қатысты мәселеге тап болады. Осындай жағдайлардың бірі - халязион деп аталады. Алғаш қарағанда ол көз арпаға ұқсас болып көрінуі мүмкін, алайда бұл себептері мен емдеу тәсілдері мүлде басқа жағдай. Көп жағдайда халязион қауіпті емес, бірақ дұрыс күтім болмаса, жайсыздық тудырып, тіпті көру қабілетіне әсер етуі мүмкін.

Халязионның не екенін, оны көздің басқа ауруларынан қалай ажыратуға болатынын, не себепті пайда болатынын және оны емдеу мен алдын алу үшін не істеу керектігін қарастырайық.

Халязион деген не?

Халязион (мейбомий кистасы) - жоғарғы немесе төменгі қабақта пайда болатын тығыз, көбіне ауырсынусыз түйін. Ол кірпік сызығына жақын, қабақтың ішінде орналасқан мейбомий безінің бітелуі нәтижесінде түзіледі.

Қалыпты жағдайда бұл бездер көзді құрғап кетуден қорғайтын жас қабығының құрамына кіретін май тәрізді секрет бөледі. Егер бездің шығару өзегі жабылып қалса, секрет ішке жиналып, жергілікті қабынуды туғызады және тығыз түйін - халязион пайда болады.

Халязион мен көз арпасы: айырмашылығы неде?

Халязионды жиі көз арпасымен шатастырады, алайда бұл — екі түрлі жағдай:

Халязион:

қабақтың ішінде орналасқан тығыз, домалақ түйін;
көбіне ауырсынусыз болады;
ішінде ірің болмайды;
баяу дамиды.

Көз арпасы:

жедел бактериалды инфекция;
ауырсынатын, қызарған;
көбіне іріңді басы болады;
тез пайда болады.

Бұл айырмашылықты түсіну маңызды, себебі емдеу тәсілдері әртүрлі болады.

Халязионның белгілері

Негізгі және ең айқын белгі - қабақтың қалыңдығында, көбіне жоғарғы қабақта пайда болатын тығыз түйін. Оның көлемі ұсақ дәннен бастап, едәуір үлкен түйінге дейін жетуі мүмкін.

Қосымша белгілерге мыналар жатады:

көзде бөгде зат тұрғандай сезім;
қабақтың жеңіл ісінуі;
қабыну кезінде терінің қызаруы;
жас ағудың күшеюі;
көз ішінде қысым сезімі;
көрудің бұлыңғырлануы (егер халязион ірі болып, көз алмасына қысым түсірсе).

Көп жағдайда халязион қатты ауырсыну тудырмайды, алайда қабыну кезінде сезімтал болуы мүмкін.

Себептері және қауіп факторлары

Халязионның негізгі себебі - мейбомий безінің бітелуі және оның бөлетін секретінің қоюлануы.

Қабақтарымызда көзді қорғауға арналған арнайы май бездері бар. Олар көздің құрғап кетпеуін қамтамасыз ететін, көзді ылғалдандыратын қорғаныш майын бөледі. Бұл секрет әрбір жыпылықтаған кезде қабақтың жиегіне шығады. Егер бездің шығару жолы бітеліп қалса, май ішке жинала бастайды. Соның нәтижесінде қабақта тығыз түйін - халязион пайда болады. Көбіне ол баяу өседі, ауырсыну тудырмайды, бірақ ұзақ уақыт сақталып, жайсыздық әкелуі мүмкін.

Көздің май безінің бітелуіне және халязионның пайда болуына едәуір ықпал ететін бірқатар факторлар бар.

Мүмкін себептер мен бейімдеуші факторлар:

Созылмалы блефарит - қабақтың тұрақты қабынуы мейбомий бездері секретінің ағуын бұзады, нәтижесінде өзектер бітеледі.
Мейбомий бездерінің дисфункциясы - қою немесе тұтқыр секрет жиналып, бітелу мен қабыну түйіні қалыптасады.
Көз розацеясы - мейбомий бездері өзектерінің созылмалы қабынуын, құрғауын және тарылуын тудырады.
Бұрын болған халязион - мейбомий безінде құрылымдық өзгерістер қалып, қайта бітелуге бейімділік сақталады.
Демодекс кенелерімен зақымдану - кенелер мейбомий бездерінің өзектерін зақымдап, қабынуды күшейтеді.
А дәруменінің тапшылығы - эпителийдің қалпына келуі мен жас қабығының құрамы бұзылып, бездердің бітелу қаупі артады.
Асқазан-ішек жолының созылмалы қабыну аурулары - иммунитет пен зат алмасуға әсер етіп, тері мен қабақтағы қабынуды күшейтеді.
Эндокриндік жүйе бұзылыстары - гормоналдық теңгерімсіздік тері майының және мейбомий бездері секретінің құрамын өзгертеді.
Контакт линзаларын дұрыс қолданбау - микрожарақаттар мен инфекцияның түсуі қабақ жиегінің қабынуына әкеледі.
Темекі шегу - қан айналымын нашарлатып, мейбомий бездері секретінің қоюлануына себеп болады.
Қабақ пен көз гигиенасының нашарлығы - бактериялар мен тері майының жиналуы өзектердің қабынуы мен бітелуіне әкеледі.
Көзді лас қолмен жиі ұстау - инфекцияның тікелей түсуіне және қабақ аймағындағы қабынудың күшеюіне себеп болады.

Кейбір адамдарда, әсіресе қоздырғыш факторлар жойылмаса, халязион қайта-қайта пайда болуы мүмкін.

Халязион қалай анықталады?

Көп жағдайда халязионды анықтау қиындық тудырмайды. Офтальмолог дәрігер:

науқастың шағымдарын және аурудың даму тарихын нақтылайды;
қабақты, теріні, кірпіктерді және түзілістің құрылымын қарайды;
қабыну немесе инфекция белгілерінің бар-жоғын бағалайды.

Әдетте клиникалық қарау жеткілікті болады. Сирек жағдайларда, егер түйін ұзақ уақыт бойы кетпесе немесе қалыптан тыс көрінсе, дәрігер:

талдау үшін түзілістің ішіндегісінен үлгі алуы мүмкін;
қосымша тексерулерді, соның ішінде ультрадыбыстық зерттеуді тағайындауы мүмкін;
қабақтың басқа ауруларын жоққа шығару үшін биопсия жүргізуі мүмкін.

Халязион қанша уақытқа созылады және болжамы қандай?

Дұрыс күтім жасалған жағдайда халязион көбіне өздігінен жазылады. Орташа есеппен ол бірнеше аптадан бір айға дейін сақталуы мүмкін.

Инфекция қосылмаса, болжамы қолайлы: түйін кішірейеді немесе толықтай жоғалады. Алайда белгілерді елемеу немесе қабынудың қайта-қайта қайталануы үдерісті ұзартуы мүмкін. Мұндай жағдайда маманның кеңесі мен көмегі қажет. Тексерілген дәрігерге қабылдауға TopDoc сервисі арқылы жазылуға болады.

Халязионды емдеу

Жылы компресстер пайдалы болуы мүмкін, бірақ оны маманмен кеңеспей қолдану ұсынылмайды. Компресс жасағаннан кейін қабақты жұмсақ қозғалыстармен жеңіл уқалау рұқсат етіледі, алайда мүлде тыйым салынады:

халязионды қысып басу;
оны тесу немесе «сығу»;
көзді ысқылау.

Дәрілік ем

Егер халязион қабынса немесе кішіреймесе, дәрігер тағайындай алады:

жергілікті қабынуға қарсы препараттар;
антибиотик бар майлар немесе тамшылар;
антибиотик пен кортикостероид қосылған комбинирленген құралдар.

Жүйелі антибиотиктер өте сирек қолданылады және тек асқынулар болған жағдайда ғана.

Хирургиялық ем

Егер халязион бірнеше апта бойы сақталып, дәстүрлі терапияға жауап бермесе, шағын процедура қажет болуы мүмкін:

жергілікті ұйықтатумен (анестезия) жүргізіледі;
кішкене тілік жасалады;
кистаның ішіндегі зат алынады.

Бұл жылдам және тиімді процедура, кейін стерильді таңғыш салынады, қалпына келу әдетте асқынусыз өтеді.

Аурудың мүмкін болатын асқынулары

Халязион әдетте зиянсыз жағдай болып есептелсе де, сирек жағдайларда ол келесі проблемаларға әкелуі мүмкін:

қабақтың созылмалы қабынуы;
халязионның қайта-қайта пайда болуы;
қабақтың деформациясы;
көз алмасына қысым түсіп, уақытша көру қабілетінің төмендеуі.

Сондықтан ұзақ уақыт кетпейтін түйіндерді міндетті түрде дәрігерге көрсету маңызды.

Халязионның алдын алу

Халязион пайда болу қаупін төмендетуге көмектесетін қарапайым, бірақ тұрақты шаралар:

қолды мұқият жуу;
бет пен қабақтың күнделікті гигиенасы;
контакт линзаларға дұрыс күтім жасау;
бет пен қабақтағы макияжды күнделікті жуу;
көзге арналған косметиканы әр 2–3 ай сайын жаңарту;
блефарит және тері ауруларын емдеу;
темекі шегуден бас тарту.

Қабаққа тұрақты күтім, әсіресе халязион қайта-қайта пайда болатын адамдар үшін өте маңызды.

Макияжды уақытында сүртпеу және ескі косметиканы қолдану халязионның дамуына қолайлы жағдай туғызады. Көз бояуы, көз контуры және тушь бөлшектері қабақ жиегінде жиналып, мейбомий бездерінің өзектеріне түсіп, секреттің қалыпты ағысына кедергі жасайды. Уақыт өте келе бұл секреттің жиналуына және тығыз қабыну түйінінің - халязионның - түзілуіне әкеледі. Сонымен қатар, мерзімі өткен немесе лас косметикада жиі бактериялар болады, олар қабынуды күшейтіп, қабақ тіндерінің жазылуын баяулатады.

Қорытынды

Халязион - мейбомий безінің бітелуінен пайда болатын қабақтағы ауырсынусыз түйін. Ол көз арпасынан инфекция мен іріңнің болмауымен ерекшеленеді. Көп жағдайда халязион жылы компресстер мен дұрыс гигиена арқылы өздігінен жазылады. Егер түйін жоғалмаса немесе үлкейсе, офтальмологқа қаралу қажет. Алдын алу және уақытылы емдеу асқынулар мен қайта пайда болулардың алдын алуға көмектеседі.

Халязионды емдейтін дәрігерді қалай табуға болады?

Халязионды офтальмолог дәрігер емдейді, сондықтан қабақта түйін пайда болған жағдайда дәл осы маманға қаралу маңызды. Уақыт пен күш жұмсамай, сенімді дәрігерді табу үшін TopDoc сервисін пайдалану ыңғайлы.

Платформада тәжірибесі, мамандылығы мен қабылдау бағасы көрсетілген тексерілген офтальмологтар жинақталған. Сонымен қатар, нақты пациенттердің пікірлерін оқып, үйге жақын немесе онлайн кеңес беретін дәрігерді таңдауға болады. Бұл әдіс дұрыс маманды тез табуға және емдеуді стресстік жағдайсыз бастауға мүмкіндік береді.